www.dania.com.pl
Start Ambasada Danii
DesignDenmark
Kalendarz Wydarzeń
Podróże
Szlakiem wzornictwa i architektury
Bornholm -
wyspa artystów
Kontakt

Skandynawskie wzornictwo skandynawska izba gospodarcza święta tradycja

Kliknij na zdjęcie, zobacz, przeczytaj:

  • ofertę firm skandynawskich w Polsce
  • inspirujace skandynawskie rozwiązania
  • najnowsze informacje ze Skandynawii

Kolekcja prac
Arne Jacobsen

Krzesło Łabędź Fotel Jajo Krzesło Mrówka Arno Jacobsen - Cylinda Line 1967 Lampa na biurko 
 
 
 

Najsłynniejsze prace
Projekty mebli i produktów

 

Najsłynniejsze prace
Architektura

Plaża Bellevue, Klampenborg, Dania (1932)

Kompleks mieszkalny Bellavista, Klampenborg, Kopenhaga (1931–34)

Teatr i restauracja w Bellevue, Klampenborg (1935–36)

Stacja benzynowa Skovshoved, Skovshoved, Kopenhaga (1936)

Dom Stellinga, Gammeltorv 6, Kopenhaga (1934–37)

Ratusz w Søllerød (z Flemmingiem Lassenem), Søllerød, Kopenhaga (1938–42)

Ratusz w Århus (z Erikiem Møllerem), Århus (1939-42)

Kompleks Allehusene (1952)

Szeregowce Søholm I (1946–50), II  i III, Klampenborg

Ratusz w Rødovre, Rødovre, Dania (1952–56)

Ratusz w Glostrup, Glostrup, Kopenhaga (1958)

Szkoła Munkegård, Kopenhaga (1957)

Hotel SAS Royal, Kopenhaga (1958–60).

Fabryka czekolady Toms, Ballerup, Kopenhaga (1961)

Duński Bank Narodowy, Kopenhaga (1965-70)

Hala sportowa Landskrona, Landskrona, Szwecja (1965)

Kolegium św. Katarzyny, Oksford, Wielka Brytania (1964-66)

Ratusz w Moguncji, Niemcy (1966-73)

Szkoła Christianeum, Hamburg, Niemcy (1970-71)

HEW Vattenfall Europe, Hamburg, Niemcy (1970)

Ambasada Królestwa Danii, Londyn, Wielka Brytania (1976-77)

Budynek parlamentu, Islamabad, Pakistan

Arne Jacobsen
Wizjoner - konstruktywista

Arne Emil Jacobsen (11.02.1902 – 24.03.1971) -  powszechnie znany jako Arne Jacobsen, był jednym z najlepszych duńskich architektów i projektantów. Jest on w szczególności znany z tego, że rozwinął duński modernizm oraz z ogromnego wkładu w architektoniczny funkcjonalizm. Oprócz działań na polu architektury, był jednym z najważniejszych artystów, którzy przyczynili się do rozwoju duńskiego wzornictwa, szczególnie dzięki sukcesowi, jaki odniósł na całym świecie za sprawą swoich prostych ale efektownych projektów krzeseł.

Młodość
Kariera i projekty przed drugą wojną światową
Uchodźstwo w czasie drugiej wojny światowej i powrót
Duże zlecenia
Śmierć i niedokończone prace
Projekty mebli i produktów
Styl
W kulturze i w mediach
Nagrody i wyróżnienia

 

Młodość

Arne Jacobsen urodził się w 1902 r. w Kopenhadze w żydowskiej rodzinie z wyższej klasy średniej. Na początku miał nadzieję, że zostanie malarzem, ale jego ojciec odwiódł go od tego pomysłu i zachęcił do wybrania bezpieczniejszej dziedziny, jaką była architektura. Po zakończeniu praktyki u kamieniarza Jacobsen został przyjęty na wydział architektury Królewskiej Duńskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1924-1927 studiował pod kierunkiem Kaya Fiskera and Kaja Gottloba, którzy byli czołowymi architektami i projektantami.

Będąc jeszcze studentem, Jacobsen uczestniczył w 1925 r. w paryskich targach Art Deco - Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes, gdzie zdobył srebrny medal za projekt krzesła. W czasie tej podróży zaintrygowała go pionierska estetyka pawilonu L'Esprit Nouveau Le Corbusiera. Przed opuszczeniem akademii Jacobsen odwiedził także Niemcy, gdzie zapoznał się z racjonalistyczną architekturą Ludwiga Miesa van der Rohe i Waltera Gropiusa. Ich prace miały wpływ na jego pierwsze projekty, w tym na jego projekt dyplomowy - galerię sztuki, za którą zdobył złoty medal. Po skończeniu architektury Jacobsen zaczął pracować w biurze architekta miejskiego Poula Holsøe.

W 1929 r. we współpracy z Flemmingiem Lassenem wygrał konkurs Duńskiego Stowarzyszenia Architektów na projekt „Domu przyszłości“, który został wybudowany w naturalnej wielkości na kolejną wystawę w Forum Kopenhaskim.  Był to spiralny dom o płaskim dachu zbudowany ze szkła i betonu, w którym znajdował się prywatny garaż, hangar dla łodzi oraz lądowisko dla helikopterów. Kolejną uderzającą cechą były okna, które można było opuszczać jak okna w samochodzie, taśmociąg na pocztę oraz kuchnia zaopatrzona w gotowe posiłki. W garażu zaparkowany był kabriolet coupé marki Dodge, w hangarze była łódź Chris Craft a na dachu wiatrakowiec. Jacobsen zastał natychmiast uznany za ultranowoczesnego architekta.

 wróć do początku

Kariera i projekty przed drugą wojną światową

Rok po zdobyciu nagrody za „Dom przyszłości“ Arne Jacobsen założył swoje biuro. Zaprojektował funkcjonalistyczny Rothenborg House, który zaplanował z najdrobniejszymi szczegółami, co było cechą charakterystyczną jego wielu późniejszych prac.

Kąpielisko Bellevue proj. Arne JacobsenNiedługo potem wygrał  ogłoszony przez Urząd Miasta w Gentofte konkurs na projekt kompleksu budynków w nadmorskim kurorcie Klampenborg na wybrzeżu Øresund, na północ od Kopenhagi. Na wiele elementów tego kompleksu zwróciła uwagę duńska opinia publiczna, dzięki czemu Jacobsen jeszcze bardziej ugruntował swoją pozycję czołowego orędownika międzynarodowego modernizmu. W 1932 r. ukończono budowę pierwszego elementu, którym było kąpielisko Bellevue. Jacobsen zaprojektował wszystko począwszy od wieżyczek ratowników pomalowanych w niebieskie pasy, poprzez kioski i przebieralnie a skończywszy na biletach, sezonowych karnetach a nawet uniformach personelu. Centralnym punktem kąpieliska miała być wieża obserwacyjna o wysokości przekraczającej 100 metrów z obracającą się restauracją na jej szczecie, jednak z projektu zrezygnowano po gwałtownych protestach lokalnych mieszkańców. Jednak jej planowana lokalizacja jest widoczna w ostatecznym rozplanowaniu budynków kąpieliska, które położone są wzdłuż linii rozchodzących się od brakującego środka. W 1934 r. powstało osiedle Osiedle Bellavista proj. Arne JacobsenBellavista, które zbudowano z betonu, stali i szkła. Było w nim wiele gładkich powierzchni, otwartych przestrzeni i pozbawiono je nadmiernej ilości elementów dekoracyjnych. Elementem, który w 1937 r. dopełniał tę białą trylogię, był teatr Bellevue posiadający wysuwany dach umożliwiający organizowanie spektakli pod gołym niebem. Te wczesne prace pokazują wyraźny wpływ architektury białego kubizmu, z którą Jacobsen spotkał się w Niemczech, w szczególności na osiedlu Weissenhof w Stuttgarcie. W skład kompleksu białych budynków w Bellevue wchodzi także stacja benzynowa w Skovshoved . W tych czasach projekty takie były określane mianem „snu nowoczesnego stylu życia“

Pomimo dużego sprzeciwu opinii publicznej wobec awangardowego stylu, Jacobsen wybudował dom Stellinga na jednym z historycznych placów Kopenhagi - Gammeltorv. Choć modernistyczny styl budynku był dość powściągliwy, a później był on uznawany za modelowy przykład budynku położonego w zabytkowym otoczeniu, w tamtych czasach wywoływał ogromne protesty. Jedna z gazet napisała, że Jacobsen powinien „mieć zakaz tworzenia projektów architektonicznych do końca życia“.

Kiedy wraz z Erikiem Møllerem wygrał konkurs na projekt ratusza w Århus, okazało się, że był to kolejny kontrowersyjny projekt. Został on uznany za zbyt nowoczesny i niewystarczająco monumentalny. W końcu Jacobsen został zmuszony do dodania wieży i marmurowej elewacji. Pomimo tego jest on wciąż uznawany za jeden z jego najważniejszych budynków.

  wróć do początku

Uchodźstwo w czasie drugiej wojny światowej i powrót

Podczas drugiej wojny światowej brak materiałów budowlanych sprawił, że było trudno o zlecenia, a w 1943 r. ze względu na swoje żydowskie pochodzenie Arne Jacobsen musiał opuścić swoje biuro i udać się na uchodźstwo, aby uniknąć planowanej deportacji. Uciekł z Danii w małej wiosłowej łodzi przez cieśninę Øresund do Szwecji, gdzie został przez kolejne dwa lata. Jego działalność architektoniczna ograniczyła się do zaprojektowania letniego domu dla dwójki lekarzy. Zamiast tego zajął się projektowaniem tkanin i tapet.

Po zakończeniu wojny w 1945 r. Jacobsen wrócił do Danii i kontynuował karierę architekta. Kraj potrzebował wielu mieszkań i nowych budynków użyteczności publicznej, jednak priorytetem była budowa bardzo surowych budynków, które można było wznieść bez niepotrzebnych opóźnień.

Osiedle SoholmPo kilku latach kariera Jacobsena zaczęła się znów dobrze rozwijać, a dzięki takim projektom, jak kompleks Allehusene z 1952 r. czy osiedle Søholm  z 1955 r. weszła ona w fazę bardziej eksperymentalną. Architekt sam przeprowadził się do jednego z domów w Søholm, gdzie żył do końca swoich dni.

Zbudowany w latach 1952-1956 ratusz w Rødovre pokazuje, jak sprawnie Jacobsen łączył różne materiały: piaskowiec, dwa rodzaje szkła, pomalowane elementy z metalu oraz nierdzewną stal. Budynek ten znany jest także z głównej klatki schodowej zwisającej z dachu na pomarańczowo-czerwonych stalowych prętach.  Boki wycięte są z 5-centymetrowej stalowej płyty pomalowanej na ciemno szaro; schody, które mają tylko kilka milimetrów grubości, wykonane zostały z nierdzewnej stali i pokryte są warstwą gumy, aby zapewnić lepszą przyczepność.

Szkoła w Munkegård składa się z kilku pawilonów połączonych szklanymi korytarzami, które tworzą sieć wokół małych dziedzińców. Budynek ten zyskał duże uznanie w międzynarodowych kręgach edukacyjnym i miał korzystny wpływ na jego rosnącą międzynarodową reputację.

  wróć do początku

Duże zlecenia

Zbudowany w latach 1956-1960 Hotel SAS Royal był dla Jacobsena okazją do zaprojektowania tak zwanego „pierwszego na świecie designerskiego hotelu“. Zaprojektował wszystko począwszy od budynku, mebli i wyposażenia, a skończywszy na popielniczkach sprzedawanych w sklepie z pamiątkami i autobusach na lotnisko.

Dzięki tym większym zleceniom Jacobsenem zaczęto interesować się za granicą. Za sprawą ratusza w Rødovre został zaproszony do pierwszego konkursu w Niemczech, po którym uczestniczył w wielu innych projektach w tym kraju.

Kolegium Św. Katarzyny - proj. Arno JacobsenPoszukując architekta, który mógłby zaprojektować Kolegium św. Katarzyny, delegacja nauczycieli akademickich z Oksfordu odwiedziła Hotel SAS oraz szkołę Munkegård. Wkrótce doszli oni do wniosku, że Jacobsen to dobry wybór dla ich ważnego zlecenia.  Po raz kolejny zaprojektował on wszystko, łącznie z ogrodem - wybrał nawet gatunki ryb do stawu. W sali jadalnej na uwagę zasługuje podłoga z łupków z hrabstwa Cumberland. 30 marca 1993 r. oryginalny budynek kolegium został wpisany do rejestru zabytków.

wróć do początku

Śmierć i niedokończone prace

Kiedy Arne Jacobsen zmarł niespodziewanie w 1971 r. pracował nad kilkoma dużymi projektami. Były wśród nich ratusz w niemieckiej Moguncji, Duński Bank Narodowy oraz Ambasada Królestwa Danii w Londynie. Projekty te zostały dokończone przez firmę Dissing + Weitling, którą założyli jego byli kluczowi pracownicy: Hans Dissing i Otto Weitling.

  wróć do początku

Projekty mebli i produktów

Dziś o Arne Jacobsenie pamiętamy głównie ze względu na jego projekty mebli, jednak on sam uznawał się przede wszystkim za architekta. Według Scotta Poole, profesora na Virginia Tech, Arne Jacobsen nigdy nie użył tego słowa i bardzo go nie lubił.

Projektowaniem produktów zainteresował się dzięki Gesamtkunst a większość jego projektów, które stały się później znane, została stworzona jako projekty architektoniczne. Większość z jego projektów mebli była wynikiem współpracy z producentem mebli, z którym zaczął współpracować w 1934 r., natomiast lampy i elementy oświetlenia projektował z Louisem Poulsenem. Pomimo sukcesu, jaki dzięki swemu krzesłu odniósł na wystawie paryskiej w 1925 r., jego zainteresowanie projektowaniem mebli było największe w latach 50.

Jednym z jego głównych źródeł inspiracji były projekty Charlesa i Ray'a Eames wykorzystujące wygiętą sklejkę. Inspirował go także włoski historyk wzornictwa Ernesto Rogers, który ogłosił, że takie samo znaczenie ma projektowanie każdego elementu „począwszy od łyżeczki a skończywszy na mieście“, co doskonale wpisywało się w jego własne poglądy.

Fotel Łagędź i jajoW 1951 r. Jacobsen zaprojektował krzesło Mrówkę  dla fabryki farmaceutycznej Novo, a w 1955 r. pojawiła się Seria Siedem. Oba projekty doskonale wpisywały się w potrzeby nowoczesnych przestrzeni - były lekkie, funkcjonalne i łatwo można je było układać jedno na drugim. Dwa inne projekty, które odniosły sukces, to fotele Jajo i Łabędź, które zostały stworzone dla hotelu SAS Royal w 1957 r.

Pozostałe projekty zostały przygotowane dla firmy Stelton, którą założył jego przybrany syn Peter Holmbl. Są wśród nich klasyczny już dziś zestaw koktajlowy i zastawa stołowa z nierdzewnej stali Cylinda Line.

  wróć do początku

Styl

Według R. Craiga Millera, autora książki „Design 1935-1965, What Modern was", prace Jacobsena „w istotny i oryginalny sposób wpłynęły zarówno na modernizm, jak i na szczególną pozycję Danii i pozostałych krajów skandynawskich w ruchu modernistycznym". Dalej stwierdza on: „W zasadzie można by powiedzieć, że wiele z tego, co modernizm reprezentuje, zostałoby utracone lub po prostu zapomniane, gdyby skandynawscy projektanci i architekci tacy jak Arne Jacobsen nie wzbogacili go o element ludzki".

Arne Jacobsen jest znany z wyczucia proporcji. Sam uznawał to za jedną z najważniejszych cech swoich prac. W jednym z wywiadów powiedział: „Tym co czyni starożytne egipskie świątynie pięknymi są właśnie proporcje [...], a kiedy patrzymy na niektóre z najbardziej podziwianych budynków renesansowych i barokowych, dostrzegamy, że w nich wszystkich proporcje te także są zachowane. Proporcje są najważniejsze".

wróć do początku

W kulturze i w mediach

Zaprojektowane przez Arne Jacobsena krzesło z Serii 7 zostało wykorzystane do zasłonięcia nagości Christine Keeler na jej kultowym zdjęciu zrobionym w 1963 r. przez Lewisa Morley'a. Morley przypadkiem użył stojącego w jego studio krzesła, które jak się potem okazało było kopią projektu Jacobsena. Od tego czasu krzesła Serii 7 zaczęto wykorzystywać do wielu podobnych portretów naśladujących tę pozę.

Krzesła tRadisson SAS Royal w Kopenhadzeakie pojawiły się na planie produkowanego przez BBC serialu EastEnders.

Z kolei futurystyczny charakter hotelu SAS Royal w Kopenhadze spowodował, że właśnie tam kręcono kultowy film Stanleya Kubricka "Odyseja kosmiczna". Z podobnych względów Kubrick użył w filmie m.in. zaprojektowanego przez Jacobsena zestawu sztućców z łyżkami dla osób prawo i leworęcznych.

  wróć do początku

Nagrody i wyróżnienia

1957 Grand prix za krzesło Grand Prix, XI Triennale w Mediolanie, Włochy

1967 nagroda ID za Cylinda Line, Duńskie Stowarzyszenie Wzornictwa Przemysłowego

1968 nagroda International Design Award za Cylinda Line, Amerykański Instytut Projektantów Przemysłowych, USA

 

Zobacz zdjęcia mebli z hotelu SAS Royal

Zobacz galerię prac projektanta

 

© Copyright Rekta Consulting